اختلال اینترنت و فشار مضاعف بر کسبوکارهای استان کردستان
یادداشتی حمایتی خطاب به دولت و مدیریت اجرایی استان
استان کردستان در سالهای اخیر، بیش از بسیاری از مناطق کشور، به اینترنت بهعنوان یک راه نجات اقتصادی تکیه کرده است. محدودیتهای تاریخی در صنعت، فاصله از مرکز، ضعف زیرساختهای حملونقل و نرخ بالاتر بیکاری، باعث شده بخش قابل توجهی از اشتغال استان به سمت کسبوکارهای خرد، خانگی و اینترنتمحور سوق پیدا کند.
در چنین شرایطی، اختلال مکرر در اینترنت صرفاً یک مسئله فنی یا ارتباطی نیست؛ بلکه مستقیماً معیشت هزاران خانوار در شهرها و حتی روستاهای کردستان را هدف قرار میدهد.
اینترنت؛ ستون پنهان اقتصاد محلی کردستان
در کردستان، اینترنت نقش ویژهای دارد. بسیاری از جوانان این استان، بدون دسترسی به سرمایههای کلان، با تکیه بر شبکههای اجتماعی و بسترهای آنلاین، وارد حوزههایی چون:
• فروش پوشاک و صنایعدستی بومی
• خدمات آموزشی و تولید محتوا
• گردشگری محلی و معرفی ظرفیتهای منطقه
• خدمات فنی، تبلیغاتی و رسانهای
شدهاند.
این نوع اشتغال، کمهزینه، اشتغالزا و بومیمحور است و دقیقاً همان مدلی است که همواره بهعنوان راهکار توسعه مناطق کمتر برخوردار توصیه شده است. با این حال، اختلال اینترنت عملاً این مزیت را از کردستان سلب میکند.
خسارتی که کمتر دیده میشود
بر اساس مشاهدات میدانی، اظهارات فعالان صنفی و گزارشهای تشکلهای اقتصادی داخل کشور، در دورههای اختلال اینترنت:
• بسیاری از کسبوکارهای اینترنتی در استان با کاهش شدید فروش، گاه تا بیش از نیمی از درآمد ماهانه مواجه شدهاند.
• ارتباط با مشتریان خارج از استان یا کشور بهطور کامل مختل شده و بازارهای تازه شکلگرفته از دست رفتهاند.
• کسبوکارهای کوچک، که اغلب فاقد پشتوانه مالیاند، ناچار به تعدیل نیرو یا توقف فعالیت شدهاند.
نکته نگرانکننده آن است که این خسارتها در استانهایی مانند کردستان، ضریبدار و تشدیدشده ظاهر میشوند؛ زیرا امکان جایگزینی سریع درآمد وجود ندارد.
پیامدهای اجتماعی در استانهای مرزی
کردستان از جمله استانهایی است که اینترنت میتوانست نقش مؤثری در:
• کاهش مهاجرت جوانان
• تقویت ماندگاری جمعیت در شهرهای کوچک
• ایجاد پیوند اقتصادی با بازارهای فرامنطقهای
ایفا کند.
اختلال در این بستر، نهتنها یک فرصت اقتصادی را از بین میبرد، بلکه خطر بازگشت ناامیدی، بیکاری و مهاجرت ناخواسته را تقویت میکند؛ پیامدی که هزینه آن برای دولت و جامعه بهمراتب سنگینتر از حفظ یک اینترنت پایدار است.
درخواستها و پیشنهادهای مشخص برای کردستان
این یادداشت، با رویکرد حمایتی، پیشنهاد میکند:
1. به رسمیت شناختن کسبوکارهای اینترنتی استان بهعنوان بخش آسیبپذیر
همانند کشاورزی در خشکسالی یا صنعت در قطعی انرژی.
2. طراحی بستههای حمایتی استانی
شامل تعویق مالیات، حق بیمه و بازپرداخت تسهیلات برای فعالان اقتصاد دیجیتال کردستان.
3. گفتوگوی مستقیم استانداری با نمایندگان کسبوکارهای آنلاین
بهویژه جوانان و مشاغل خانگی که صدای ضعیفتری در ساختار تصمیمگیری دارند.
4. تضمین حداقلی از ثبات اینترنت در استانهای مرزی
بهعنوان اقدامی در راستای عدالت منطقهای و توسعه متوازن.
5. ثبت و مستندسازی خسارات
برای آنکه آسیبهای اقتصادی کردستان در آمارهای ملی نادیده گرفته نشود.
کسبوکارهای اینترنتمحور در کردستان، نه مطالبهگر امتیاز ویژهاند و نه برخوردار از حمایتهای ساختاری؛ آنها تنها سرمایهشان اتصال پایدار به اینترنت است. حفظ این اتصال، به معنای حمایت از اشتغال جوانان، کاهش فشارهای اجتماعی و تقویت اقتصاد محلی استان است.
این یادداشت، دعوتی است به نگاه مسئولانهتر؛ نگاهی که بداند توسعه کردستان بدون اینترنت پایدار، با مشکل جدی مواجه است.
